کوشکی: شهید شوشتری، مهندس امنیت نرم افزاری

خلاصه:
شهید شوشتری رفته بود با ابزارهای فرهنگی امنیت را برقرار کند. او برای ایجاد امنیت در منطقه بلوچستان قایل به نگاهی متفاوت بود؛ نگاهی که به‎جای آن توپ و تانک، استفاده از وحدت و ایجاد محبت میان قبایل را بهترین مکانیزم می‎دانست. نزدیک کردن ریش‎سفیدهای این قبایل به یکدیگر بهترین ابزار برای ایجاد این دوستی و وحدت به حساب می‎آمد. از این نظر، شهید شوشتری آدم نادری بود. با این هدف بود که فرمانده قرارگاه مقدم سپاه راهی آن منطقه شد تا به شیوه ریش‎سفیدی، امنیت آن‎جا را برقرار کند. او با هدیه کردن خون خود به مردم، نشان داد که تا چه اندازه به ادعاهایی که داشته، باورمند بوده است.
سیستان و بلوچستان یکی از منطقه‎هایی است که دشمنان ما در طول سی سال گذشته، سعی کرده‎اند که آن را با ناامنی گره بزنند. به‎ویژه آن‎که با توجه به شرایط جغرافیایی هم‎مرز بودن با کشورهای پاکستان و افغانستان بسیار هم مستعد برای ایجاد چنین ناامنی‎هایی است. شهید شوشتری و دوست و هم‎رزم او شهید احمد زارعی با آگاهی از این مهم، این وظیفه را بر دوش خود گرفتند که برای ایجاد امنیت در چنین منطقه‎ای باید آستین‎ها را بالا زد و رفت تا با استفاده از شیوه‎های تازه‎ای امنیت را در این منطق برقرار ساخت. آن‎ها بر این باور بودند که باید در آن‎جا (سیستان و بلوچستان) کار فرهنگی کنیم و خودمان و انقلابمان را به آن‎ها بشناسانیم. اگر مردم این منطقه به درک درستی از انقلاب برسند، آغوش آن‎ها بهترین مأمن برای انقلاب خواهد بود و پس از به‎وجود آوردن چنین شرایطی از خود آن‎ها در راستای ایجاد امنیت می‎توان بهره برد.
حالا که دشمنان انقلاب به‎دنبال ایجاد شکاف و تنش بین بلوچستان و نظام هستند‎، ما دست محبت را با صداقت از سوی انقلاب و نظام به‎سمت آن‎ها دراز می‎کنیم تا توطئه‎های آن‎ها را نقش برآب کنیم و مطمئن هستیم که اگر این دست با صداقت و ایمان راسخ به سوی آن‎ها دراز شود، مردم سیستان و بلوچستان آن را خواهند فشرد.
اگر این دو دست به هم بپیوندد و این ارتباط برقرار شود، شکاف ایجاد شده از سوی دشمنان خود به خود حذف خواهد شد و آن‎وقت بلوچستان مأمن انقلاب خواهد بود و امنیت نیز برایش به ارمغان خواهد آمد.
به همین‎خاطر ایشان که در طول دو سال گذشته به فرماندهی قرارگاه مقدم شرق کشور، مأموریت یافته بودند، بحث اصلی این بود که از یک سو انقلاب را به‎درستی به مردم سیستان و بلوچستان بشناسانند و از آن طرف به درک متقابلی از بلوچستان برسند. چراکه شهید شوشتری باور داشت که نه ما توانستیم مردم بلوچستان و شرایط زندگی آن‎ها را به‎خوبی بشناسانیم و نه این‎که آن‎ها به شناخت درستی از نظام و انقلاب رسیده‎اند و به این جهت، این شناسایی و تعامل دوطرفه از اولویت‎های ایشان در دوران مأموریتشان بود. بر این عقیده بود که اگر بتوانیم حس امنیت را در ذهن مردم بلوچستان ایجادکنیم، آن‎وقت زمینه‎های بروز ناامنی خود به خود از بین خواهد رفت. ایشان در بحث استفاده از ابزار ایجاد امنیت، نه این‎که به هیچ عنوان کار سخت‎افزاری را قبول نداشته باشد اما می‎گفت در این قضیه بار اصلی بر دوش مباحث نرم‎افزاری است؛ البته فارغ از مباحث آکادمیک.
شهید شوشتری بر این باور بود که امنیت این منطقه باید به‎گونه‎ نرم‎افزاری برقرار شود و استفاده از زور برای این منظور جواب نمی‎دهد.
ریخته شدن خون این عزیزان مقدمه‎ای خواهد بود برای برقراری این امنیت نرم‎افزاری، چراکه هنگام شهادت او برخی از بزرگان قبایل شیعه و سنی منطقه نیز به همراه ایشان شهید شدند که این شهادت جمعی، پیوستگی و وحدتی ایجاد می‎کند که مقدمه امنیت منطقه خواهد شد. این جنس کار و این نوع برخورد مال صدر سپاه بود، مکانیزمی که شهید بروجردی و شهید همت نیز در کردستان به‎کار بردند. این دنباله همان تفکر بود که در یکی دو سال اخیر داشت در سیستان و بلوچستان پیاده می‎شد که خیلی هم نتایج خوبی داشت.
جالب این‎که او به‎عنوان یک آدم آکادمیک هم این کار را نمی‎کرد، به‎عنوان یک پاسدار تیپیکال این کار را می‎کرد. یعنی نسلی از پاسدارها که نگاهشان به امنیت قبل از آن‎که نظامی باشد فرهنگی است و این نگاهی است که ما امروز به‎شدت محتاج آن هستیم.
البته شهادت ایشان و زحماتی که ایشان در منطقه کشید، بار دیگر این نگاه را مطرح خواهد کرد و این طرح به ثمر خواهد نشست که امنیت براساس وحدت شکل می‎گیرد.
امنیت یک بحث نرم‎افزاری حساس است. شما در تهران احساس امنیت می‎کنید، اما در بغداد احساس ناامنی وجود دارد، در حالی‎که تعداد کشته‎های بغداد، از تعداد کشته‎های سوانح شهر تهران بیشتر نیست. این یعنی این‎که امنیت بیشتر به فضای روانی حاکم بر جامعه و احساسی که مردم نسبت به آن دارند، مربوط می‎شود تا وقایع بیرونی. البته وقایه بیرونی بی‎تأثیر نیستند، اما با این نگاه امنیت یک مقوله نرم‎افزاری است که به ذهن و افکار و اندیشه‎ها و رفتارها مربوط است.
نگاه سخت‎افزاری به امنیت البته بخشی از امنیت هست، اما همه امنیت نیست. سخت‎افزار به‎معنی جنگ‎افزار و نیروهای نظامی ابزار ایجاد امنیت هستند اما خود امنیت نیستند شاید گاه استفاده از این ابزار برای امنیت ضروری به‎نظر برسد اما در بسیاری مواقع نیز ابزار کارآمد در حوزه سخت‎افزار جای نمی‎گیرند.
نگاهی که این شهید بزرگوار به مسئله امنیت داشت، نگاهی اصیل و مبتنی بر دین بود، که در دنیای امروز آرام آرام در حال رایج شدن است. یعنی این‎که بیاییم مرزها را ببندیم و ایست‎های بازرسی بگذاریم و آدم‎ها را خلع سلاح کنیم، بیاییم ذهن‎ها را امن کنیم تا امنیت خاطر به‎وجود آید. اگر امنیت خاطر ایجاد شود، کمتر کسی دست به سلاح می‎برد، کمتر کسی به سمت شرارت و یاغی‎گری می‎رود.
شهید شوشتری عقیده داشت اگر برویم در میان مردم بلوچستان، پیش طوایف و عشیره‎ها و ریش‎سفیدهای آن‎ها و جلسه‎های دوستانه‎ای بگذاریم با هم حرف بزنیم، می‎توان کدورت‎ها، کج فهمی‎ها و زمینه‎های شکاف و سوء‎ظن‎ها را از بین برد و در واقع عاملی برای اتحاد و تعامل یکی شدن و هماهنگی و درک متقابل به‎وجود آورد. ادعاهایی که شهید شوشتری در طول این دو سال داشت را باشهادتش اثبات کرد. این بزرگوار هشت سال در جبهه‎های جنگ حاضر بود، در مسئله افغانستان حضور پررنگی داشت و سال‎ها از این جبهه به آن جبهه رفت و ظاهرا قرار بود که سرانجام خون ایشان در سیستان و بلوچستان ریخته شده و این خون حافط امنیت مردم این دیار گردد.
با کشته شدن سران قبایل و عشایر به همراه ایشان تروریست‎ها اشتباه سختی را مرتکب شدند، چون حالا نه فقط نظام که خود مردم منطقه نیز رو در روی آن‎ها هستند و اگر تروریست‎ها گیر خود مردم بیفتند، مردم از آن‎ها انتقام خواهند گرفت.

منبع: نشریه پنجره

از این نویسنده و منتقد سیاسی کتابهای زیر در فروشگاههای دفتر نشر معارف و سایت پاتوق کتاب موجود و قابل تهیه است:
برگی از باغ
تبار ترور (مروری بر تاریخچه و کارنامه‌ی تروریستی سازمان مجاهدین خلق)