آشنایی با تفسیر «مهر»در گفتگو با حجت‌الاسلام رضایی اصفهانی

خلاصه:
تفسیر قرآن «مهر» تنها تفسیری است که نکات تفسیری امام خمینی(ره) را از آثار ایشان جمع‌آوری کرده و به تناسب آیات از آن استفاده کرده است؛ یعنی اگر امام راحل ذیل آیه‌ای نکته اخلاقی یا عرفانی جالبی داشتند، این نکته در این تفسیر آورده شده است.

حجت‌الاسلام و المسلین «محمد‌علی رضایی اصفهانی»، محقق و نویسنده، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در معرفی تفسیر قرآن «مهر» ویژه جوانان گفت: این تفسیر برای اولین بار است که به صورت کامل در هفدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم تهران ارائه می‌شود.

وی افزود: این تفسیر 22 جلد است که برای جوانان نوشته شده که دارای چند ویژگی مهم است. اول این‌که روان و خوش فهم است. دوم این‌که زیر نظر آیت‌الله معرفت نوشته شده است، وی گاهی نکاتی را ذیل آیات اضافه و کم می‌کرد، هرجا که ایشان نکته‌ای اضافه کردند را با علامت (م) نشان دادیم که معلوم شود این پیام یا آموزه مربوط به او است.

نویسنده کتاب «پژوهشی در اعجاز علمی قرآن» تصریح کرد: این تفسیر یکبار از رادیو قرآن در طی 5 سال از سال‌های 1378 تا 1383 پخش شد و اخیرا دور دوم آن با عنوان برنامه «شمیم رحمت» صبح‌ها از ساعت 6:30 تا 7 صبح پخش می‌شود. این کتاب بعد از اولین پخش چند بار ویرایش، و بعد منتشر شد.

وی در بررسی دیگر ویژگی‌های این تفسیر اظهارکرد: این تفسیر به صورت جمعی کار شده است و گروهی از قرآن‌پژوهان حوزه و دانشگاه با بنده همکاری داشتند و طی حدود 10 سال این کار ساماندهی شد و یک ترجمه از روی این تفسیر به نام ترجمه جمعی قرآن نوشته شد که نخستین ترجمه گروهی قرآن است که توسط انتشارات دارالعلم منتشر شد و اخیرا چاپ‌های بعدی آن هم منتشر شد.

نویسنده تفسیر مهر در ادامه سخنانش اذعان کرد: دو جلد از این تفسیر درباره سوره یوسف و توبه در سال 1385 منتشر شد و دو جایزه را در سطح کشور به خود اختصاص داد و امسال به صورت کامل منتشر و در نمایشگاه قرآن عرضه شده است.

حجت‌الاسلام رضایی ‌اصفهانی در بیان دیگر ویژگی‌های این تفسیر گفت: در این تفسیر ذیل هر آیه بیت‌هایی از اشعار فارسی که آموزنده است، متناسب با آن آیه انتخاب شده که شامل اشعاری از سعدی، حافظ، مولوی و دیگر شاعران مشهور است. نکته بعدی این‌که در این تفسیر از روایات اهل بیت(ع) استفاده شده است.

وی وجود نکات تفسیری امام خمینی(ره) را از ویژگی‌های مهم این تفسیر دانست و اظهارکرد: همچنین این تفسیر تنها تفسیری است که نکات تفسیری امام خمینی(ره) را از آثار ایشان جمع‌آوری کرده و به تناسب آیات از آن استفاده شده است؛ یعنی اگر امام راحل ذیل یک آیه‌ای نکته اخلاقی یا عرفانی جالبی داشتند، این نکته در این تفسیر آورده و نقل قول و استفاد شده است.

رضایی اصفهانی مقدمه این اثر را بسیار مفید دانست و اظهارکرد: همچنین از برخی از نکات شهید مطهری هم در تفسیر مهر استفاده شده است. ویژگی دیگر این تفسیر این است که جلد اول آن حدود 100 صفحه مقدمه دارد که خلاصه‌ای از مباحث علوم قرآن و مباحث مربوط به روش فهم قرآن، مبانی تفسیر قرآن در آن جمع‌آوری شده است و روش این تفسیر کاملا در آن توضیح داده شده است.

وی در بیان شیوه و روش این تفسیر افزود: نکته بعدی این‌که هر آیه به این صورت تفسیر شده که در ابتدا هر آیه نمایه‌ای زده شده که چه موضوعاتی را در بر دارد، بعد خود آیه آمده و پس آز آن ترجمه آن که از ترجمه جمعی استفاده شده و بعد از آن اشارات و نکته‌های مربوطه آمده که هر کدام شماره به شماره و جداگانه توضیح داده شده است.

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی(ص)‌ العالمیة گفت: در پایان بحث تفسیری هر آیه آموز‌‌ه‌ها و پیام‌های آن متناسب با نسل جدید توضیح داده شده است؛ یعنی مثلا یک آیه‌ای که مربوط به حضرت یوسف(ع) بوده، از آن قاعده کلی گرفته شده و بر مصادیق جدی در عصر حاضر تطبیق شده و طوری بیان شده که گویا آیه در این زمان با جوان معاصر حرف می‌زند؛ یعنی معلوم ‌‌شده که پیام آیه برای نسل جوان امروز ما چیست. این از آیه مورد نظر استخراج شده و با استفاده از قاعده‌ای که آیت‌الله معرفت تحت عنوان بطن قرآن از آن یاد کرده از قاعده (القای خصوصیت) و به دست آوردن قاعده کلی استفاده شده و این کار سامان یافته است.

حجت‌الاسلام رضایی اصفهانی در پایان خاطرنشان کرد: نکته دیگر در چاپ این اثر آن‌که نکات روان‌شناختی و جامعه‌شناختی برای جوان‌ها در نظر گرفته شده؛ مثلا جلدهای آن هر کدام طرح جلد جداگانه دارد، جذاب، جوان‌پسند و پرمحتوا است؛ یعنی 22 طرح بر روی جلد این کتاب آمده است که از حالت‌‌های قدیمی تفسیری بیرون آمده و شاداب و زیبا طراحی و ارائه شده و به صورت جلد رقعی منتشر شده است. این تفسیر ترتیبی و به صورت کامل از اول تا آخر قرآن کریم است.