الگوی مصرف در آموزه‌های اسلامی

خلاصه:
کتاب «الگوی مصرف در آموزه‌های اسلامی» نوشته جواد ایروانی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی به همت انتشارات این دانشگاه در سال جاری منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، اصلاح الگوی مصرف نیازمند آگاهی افراد از چگونگی مصرف صحیح و آشنایی با راه‌کارهای آن است. شکی نیست که جهان‌بینی در چگونگی مصرف تأثیر دارد از این‌رو می‌توان با عطف توجه به آموزه‌های دینی گامی در راه اصلاح الگوی مصرف برداشت.

این اثر در محورهای مختلفی؛ مانند مصرف در آموز‌های دینی، اهداف و انگیزه‌های مصرف، محدودیت‌های مصرف، اصول حاکم بر مصرف و اهداف و انگیزه‌های مصرف وارد شده است. محور اصول حاکم بر مصرف خود به؛ اصول نیاز، تقدیر معیشت و اعتدال تقسیم می‌شود. همچنین آسیب‌های مصرف نیز از بخش‌های این اثر است که به محورهای‌ نفی اسراف و تبذیر، اتراف (رفاه‌زدگی و مصرف‌گرایی) تقسیم می‌شود.

این کتاب فصل چهارم از کتاب «اخلاق اقتصادی از دیدگاه قرآن و حدیث» است که با قلمی روان و تحقیقی عمیق، ضمن بیان اصول حاکم بر مصرف به بیان برخی آسیب‌های آن پرداخته است. در بخشی از سخن ناشر آمده است که مراد از اصلاح الگوی مصرف تنها کم کردن مصرف نیست، بلکه در برخی موارد تغییر نوع مصرف است و در برخی موارد نیز اصلاح به تغییر زمان و مکان مصرف است.

در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است: اصلاح الگوی مصرف بدین معناست که منابع و کالاها به جا و به اندازه لازم به کار رفته و به صورت بهینه و با بیشترین بازدهی مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین اصلاح الگوی مصرف به معنای مصرف نکردن و حتی لزوما به مفهوم کم مصرف کردن نیست. از این‌رو تحقق آن موجب می‌شود که ضمن تأمین نیازهای فرد در ابعاد گوناگون، از هدر رفتن منابع و بروز مشکلات اقتصادی برای خانوار و جامعه جلوگیری شود و سرمایه‌ها به سمت تولید و پیشرفت سوق داده شود و نتیجه آن نیز رفاه اقتصادی و امکانات بیشتر برای افراد جامعه خواهد بود.

نویسنده می‌افزاید: آموزه‌های اسلامی چه در بخش اقتصاد و چه در عرصه اخلاق به این موضوع توجه ویژه‌ای کرده و اصول و معیارهایی را برای مصرف مشخص کرده است و اصول، معیارها و محدودیت‌هایی را برای مصرف، مشخص کرده که مبتنی بر جهان‌بینی توحیدی و در راستای نیل به هدف نهایی انسان و تکامل وی سامان یافته است.

آنچه در این اثر مورد بررسی قرار گرفته، ارائه و بررسی مقدماتی اصول، معیارها و محدودیت‌های مصرف از نگاه قرآن و روایات است که در شناسایی الگوی مصرف متناسب با اهداف و جهان‌بینی اسلام تأثیرگذار است.

در بخشی از این کتاب با عنوان «مصرف در آموزه‌های دینی» می‌خوانیم: ابعاد مادی و معنوی انسان، هر یک منشأ پیدایش نیازهایی است که در آموزه‌های واقع‌گرایانه و فطرت‌مدار اسلام توجه فراوان شده است. نیازهای مادی انسان جنبه عمومی دارد و استثناپذیر نیست، حتی پیامبران و اولیای الهی نیز که در اوج معنویت و ملکوت بوده‌اند، به طور طبیعی به امکانات مادی نیاز داشته‌اند.

کتاب «الگوی مصرف در آموزه‌های اسلامی» نوشته «جواد ایروانی» عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی با شمارگان 2000 نسخه برای نخستین‌بار از سوی دانشگاه علوم اسلامی رضوی منتشر شد.