شعر و نگرش معرفتی به هستی

خلاصه:
ولیئی در گفت‌و‌گو با ایبنا درباره پنجمین مجموعه شعرش توضیح داد: این مجموعه با عنوان «باید نوشت نام ترا با پرنده‌ها» در 186 صفحه شامل سروده‌های سه سال گذشته من است که اشعاری در قالب غزل، مثنوی، ترکیب‌بند و چند نیمایی را در بر دارد.

وی با تاکید بر تعداد غزل‌های این مجموعه که حدود 80 قطعه است افزود: 90 درصد این مجموعه به غزل‌های من اختصاص یافته و به نوعی ادامه 2 مجموعه پیشین من با عنوان‌های «ترنم داودی سکوت» و «با دو چشم دچار یکتایی» به حساب می‌آید.

این شاعر نوعی نگرش معرفتی به هستی را در سروده‌هایش دنبال کرده و معتقد است: زبان و تصویرسازی ویژه در این اشعار به خلق فضایی انتزاعی می‌انجامد که در نهایت تجربه‌های معرفتی را محسوس‌تر و ملموس‌تر می‌کند.

وی در ادامه به نخستین مجموعه نثرهای ادبی‌اش اشاره کرد و اظهار داشت: حدود 50 قطعه نثر ادبی کوتاه که اغلب در 2 سال گذشته نوشته شده‌اند با گرایش نوجوان و جوان در 72 صفحه منتشر شده است.

ولیئی درپاسخ به این پرسش که نثرهای ادبی چه مفاهیمی را با چه زبانی دنبال می‌کنند گفت: این نثرهای ادبی با زبانی ساده به توضیح مفاهیم پیچیده توحید و معرفت می‌پردازند.

وی اشاره کرد: این قطعات ریشه در متون اسلامی، روایات و احادیث دارند و البته با ساخت و پرداختی ادبی درآمیخته‌اند تا بهتر و بیشتر بر مخاطب تاثیرگذار باشد.

ولیئی گروه سنی مخاطبان این کتاب را نوجوانان و دانش‌آموزان دوره راهنمایی و دبیرستان معرفی کرد و گفت: این کتاب به شیوه‌ای طراحی شده است که می‌تواند علاوه بر مخاطبان نوجوان گروه‌های سنی بالاتر نیز آن‌را مطالعه کنند.

تخیل سرمنشاء شعر و نثر ادبی
ولیئی، نثر ادبی را زاییده ضمیر خودآگاه و شعر را زاییده ضمیر ناخودآگاه می‌داند که هر دو ریشه در هنر تخیل خالق اثر دارند.

وی در ادامه به توضیح شباهت‌های نثر ادبی و شعر پرداخت و اظهار داشت: از ابتدا به این نوع نوشتار گرایش داشتم، از سوی دیگر نثر ادبی و شعر شباهت‌های بسیاری دارند و شاید وجه‌تمایز این دو این است که نثر ادبی ریشه در ضمیر خودآگاه و شعر ریشه در ضمیر ناخودآگاه دارد.

این شاعر سرمنشاء خلق این نوع آثار را عنصر تخیل خواند و در توضیح این امر گفت: خیال وابسته به واقعیت است، یعنی بریده، کابوس‌وار و وهم‌آلود نیست بلکه این تخیل فرهیخته یا خیال خلاق است که منشاء شعر، نثر ادبی و حتی سایر قالب‌های نوشتاری است.

وی در پایان یادآور شد: خیال درجه‌ای بالاتر از عالم واقعیت دارد و تصرف در این عالم برای رسیدن به واقعیتی برتر تنها از گذر خیال امکان‌پذیر است. این گذر در شعر و یا نثرهای ادبی تجلی می‌یابد.

قربان ولیئی متولد ۱۳۴۶ و دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تربیت مدرس است. در سال‌های گذشته، چهار مجموعه شعر از او با عنوان‌های «گفتم به لحظه نام تو را جاودانه شد»، «گزیده شعر معاصر ایران»، «ترنم داوودی سکوت» و «با دو چشم دچار یکتایی» منتشر شده است.