تاریخ پس از ظهور

معرفي:
همه ما وقتی با کلمه تاریخ مواجه می‌شویم بی‌اختیار به یاد گذشته افتاده و توقع داریم که مجموعه‌ای از وقایع و ماجراها که درگذشته دور یا نزدیک اتفاق افتاده‌اند پیش روی ما قرار گیرد و شاید هم از همین روست که به کار بردن کلمة تاریخ برای آنچه قرار است در آینده اتفاق بیفتد برای ما عجیب به نظر برسد. واقعیت آن است که اصطلاح «تاریخ پس از ظهور» را برای اولین بار علامه شهید سید محمد صدر به کار برد و آن را برای سومین جلد از دائرة المعارف چهار جلدی خود در حوزة مهدویت برگزید.
اهمیت نگارش تاریخ پس از ظهور را آن زمان می‌توان فهمید که توجه داشته باشیم پرداختن به این تاریخ به همان اندازه که جذاب، مهم و درس‌آموز است به همان اندازه نیز پرچالش و آکنده از نادانسته‌هاست چرا که روایات اسلامی، تنها منبع مهم آن، صرفاً به گشودن روزنه‌ای محدود در برابر دیدگان ما بسنده کرده و فقط خطوطی کلی از بهشت پس از ظهور را ترسیم کرده‌اند. شهید صدر خود می‌گوید:
نام کتاب حاضر را تاریخ پس از ظهور نهاده‌ایم؛ زیرا قصد داریم تاریخ بشریت را از زاویة زمانی ظهور امام و پس از آن بنگریم و اگر هم به نشانه‌های ظهور و خود واقعه ظهور می‌پردازیم، از آن‌روست که این‌ها مقدمات تاریخ پس از ظهور می‌باشند.
این روایات در بیشتر موارد دارای مشکلاتی از قبیل نمادین و رمزی بودن، کلی بودن، وجود گسست در نقل زنجیرة حوادث و... است؛ از این رو در قرون گذشته عالمانی که در زمینة ظهور رویدادهای پس از آن قلم زده‌اند، جز ثبت و ضبط روایات تقریباً کار دیگری نکرده‌اند، چه رسد بدانکه کتابی مستقل در این باب بنگارند و به نقل و تحلیل روایات بپردازند.
این کتاب که شهید سید محمدباقر صدر در مقدمه‌ای که بر آن نوشته آن را از لحاظ جامعیت و شمول بی‌مانند می‌خواند، برای ارائه پاسخ به ده‌ها و شاید صدها پرسشی که پیش روی هر محققی در این عرصه باشد، در سه بخش کلی به شرح زیر تنظیم شده است:
بخش اول: نشانه‌ها و مقدمات ظهور
گفتار اول: مبانی کلی ظهور (مسائل اصلی که روز موعود بر مبنای آن‌ها پدید می‌آید)
گفتار دوم: حوادث نزدیک به زمان ظهور، از قبیل: شورش سفیانی، فتنه دجال، کشته شدن نفس زکیه، صیحه و ندای آسمانی و ...
بخش دوم: حوادث مربوط به ظهور و برپایی دولت جهانی تا وفات امام مهدی(ع)
گفتار اول: حوادث ظهور از آغاز تا حرکت امام(ع) به عراق
گفتار دوم: فتح جهان
گفتار سوم: دولت جهانی امام مهدی(ع)
گفتار چهارم: پایان زندگانی امام(ع)
بخش سوم: جهان پس از امام مهدی(ع)
گفتار اول: ویژگی‌های کلی دولت و جامعه در آن روزگار
گفتار دوم: پایان زندگی بشر و بررسی صحت و سقم این روایت که: «قیامت جز در زمان مردمان تبهکار برپا نمی‌شود.»