بررسی تاریخی صلح های پیامبر (ص)

معرفي:
اکنون در عصر حاضر که همه‌ی جهانیان از امکان وقوع جنگی بس مخوف و دامنه‌دار نگرانند، تحقیق درباره‌ی پیشینه‌ی صلح در بستر تاریخ اسلام (در این کتاب دوران رسول خدا(ص) مورد نظر است) ضرورتی آشکار دارد. در این‌باره باید توجه داشت که در تاریخ اسلام، صلح‌ها و جنگ‌های پرشماری به وقوع پیوسته؛ اما تاکنون بیشترین پژوهش‌ها، با رویکرد به جنگ‌های مسلمانان سامان یافته است و «صلح‌های ایشان» مورد غفلت قرار گرفته و هم‌چنان ناشناخته مانده است. بر این اساس، این زمینه فراهم بوده که برخی از خاورشناسان، از سر «غرض‌ورزی»، اسلام را «دین جنگ و شمشیر» بنامند؛ بدان سبب با انجام این پژوهش درباره‌ی ‌آشتی‌های رسول خدا(ص) کوشیده می‌شود تا این بخش از تاریخ صدر اسلام آشکارتر شود، و نیز بستری مناسب برای پاسخ‌گویی به آن اتهام فراهم آید. شگفت آن‌که ممکن است از عنوان این نوشتار، فقط یک صلح (صلح پرآوازه‌ی حدیبیه) به اذهان خطور می‌کند، و برای بسیاری از مخاطبان بعید می‌نماید که جز آن، پیامبر اکرم(ص) آشتی‌های دیگری را نیز برگزار کرده باشد؛ آشتی‌هایی که درواقع، هم پرشمار و هم بسیار بااهمیت بوده است. باید دانست که کتاب حاضر، هرگز در تلاش نیست تا اصطلاحات و تعبیراتی را که به تاریخ زندگانی رسول خدا(ص) تزریق و تحمیل کند یا به «جعل کردن» بپردازد؛ از این‌رو، برای مصونیت از چنین مسایلی، در آغاز، با «تبیین مفاهیم» تعریفی گویا از واژه‌ی «صلح» ارایه و بدین‌سان، چارچوب و معیار مشخصی تبیین می‌شود؛ سپس، یک‌یک صلح‌های پیامبر(ص) مورد شناسایی و بررسی قرار می‌گیرد. در این کتاب، درباره‌ی هریک از صلح‌های پیامبر اسلام(ص) (نسبت به زمینه‌ی برگزاری صلح، چگونگی انعقاد آن، تدوین صلح‌نامه و پیامدهای صلح) بررسی می‌شود. این بررسی، با تکیه بر روش تاریخی و با استناد به منابع تاریخ اسلام انجام می‌شود و به چهار بخش «پیشینه‌ی تاریخی»، «صلح‌های پیش از حدیبیه»، «صلح حدیبیه» و «صلح‌های پس از حدیبیه» مشتمل است.